Niechętnie przyznają się do pomyłek, źle znoszą krytykę i często obwiniają innych. Nawet gdy wiedzą, że kogoś zraniły, trudno im powiedzieć zwykłe „przepraszam”.
Przyznanie się do błędu wymaga pewnej dojrzałości. Trzeba umieć spojrzeć na swoje zachowanie z dystansu, zaakceptować, że nie zawsze mamy rację, i dostrzec uczucia drugiego człowieka. Nie wszystkim przychodzi to z łatwością. Dla niektórych przeprosiny są niemal równoznaczne z przyznaniem się do słabości. Wolą szukać usprawiedliwień, niż wziąć odpowiedzialność za własne słowa czy decyzje. Jak jeszcze zachowują się osoby, którym tak trudno przyznać się do błędu?
- Nawet drobną uwagę odbierają jak atak
Wystarczy zwrócić im uwagę na niedotrzymaną obietnicę czy spóźnienie, aby natychmiast zaczęły się bronić. Podnoszą głos, odpowiadają z irytacją albo zarzucają nam, że ciągle mamy do nich pretensje. Nie potrafią oddzielić krytyki konkretnego zachowania od oceny własnej osoby. Zamiast zastanowić się nad tym, co usłyszały, skupiają się na udowodnieniu, że zarzuty są niesprawiedliwe.
- Zawsze znajdują usprawiedliwienie
Zapomniały o ważnym spotkaniu? Miały zbyt wiele obowiązków. Powiedziały coś przykrego? Były zdenerwowane. Nie dotrzymały słowa? Okoliczności im na to nie pozwoliły. Każdemu zdarzają się podobne sytuacje, ale oni niemal zawsze wskazują na przyczyny niezależne od siebie. Nawet jeśli ich wyjaśnienia są uzasadnione, brakuje w nich refleksji nad własną odpowiedzialnością.
- Bagatelizują uczucia innych
„Nie przesadzaj”, „Nie ma o co robić afery”, „Jesteś przewrażliwiona”. Takie słowa często padają, gdy próbujemy powiedzieć im, że poczułyśmy się zranione. Zamiast wysłuchać, bagatelizują sytuację i przekonują, że właściwie nic złego się nie wydarzyło. W ten sposób unikają niewygodnej rozmowy, a my zostajemy z poczuciem, że nasze emocje nie mają znaczenia. Możemy nawet zacząć zastanawiać się, czy rzeczywiście nie zareagowałyśmy zbyt gwałtownie.
- Podczas kłótni wypominają dawne błędy
Rozmowa dotyczy konkretnej sytuacji, ale nagle słyszymy o czymś, co wydarzyło się kilka miesięcy wcześniej. Padają kolejne zarzuty, często niemające żadnego związku z obecnym nieporozumieniem. Przypominanie cudzych potknięć pozwala im odwrócić uwagę od własnego zachowania.
- Przedstawiają wydarzenia wyłącznie ze swojej perspektywy
Pamiętają rozmowę inaczej niż my. Pomijają niewygodne szczegóły, łagodzą znaczenie własnych słów, za to doskonale przypominają sobie wszystko, co przemawia na ich korzyść. Nie zawsze robią to świadomie. Często są tak przekonane o słuszności swojej wersji, że nie dopuszczają możliwości, że ktoś mógł zapamiętać tę samą sytuację inaczej.
- Przepraszają, ale zaraz dodają „tylko że...”
„Przepraszam, ale przecież wiedziałaś, że jestem zdenerwowany”. „Przykro mi, że tak to odebrałaś”. Pozornie wszystko się zgadza. Padło słowo „przepraszam”, więc sprawę można uznać za zakończoną. Tyle że w takich wypowiedziach odpowiedzialność zostaje przeniesiona na okoliczności lub reakcję osoby, która poczuła się skrzywdzona. Zamiast przyznać, że postąpiły niewłaściwie, próbują usprawiedliwić swoje zachowanie.
- Wolą milczeć, niż wyjaśnić nieporozumienie
Gdy rozmowa staje się niewygodna, zamykają się w sobie. Odpowiadają zdawkowo, zmieniają temat lub całkowicie unikają kontaktu. Nie chcą wracać do tego, co się wydarzyło. Liczą, że po kilku dniach wszystko samo się uspokoi i będzie można zachowywać się jak dawniej. Dla bliskich takie milczenie może być równie przykre jak sama kłótnia. Nieporozumienie pozostaje niewyjaśnione, a niewypowiedziane pretensje nie znikają tylko dlatego, że przestaliśmy o nich rozmawiać.
- Oczekują przeprosin, choć same zawiniły
Potrafią tak poprowadzić rozmowę, że w końcu to my czujemy się winne. Zamiast odnieść się do swojego zachowania, zarzucają nam zbyt ostrą reakcję, niewłaściwy dobór słów albo brak wyrozumiałości. Nagle okazuje się, że to my powinnyśmy przeprosić za całe nieporozumienie. Jeśli ulegniemy, mogą uznać sprawę za zakończoną, nie przyznając się do żadnego błędu.
- Bardziej zależy im na udowodnieniu racji niż na porozumieniu
Nie słuchają po to, żeby zrozumieć cudzy punkt widzenia. Szukają nieścisłości, przerywają, podważają argumenty. Nawet gdy rozmowa mogłaby zakończyć się kompromisem, niechętnie ustępują. Przyznanie komuś racji, choćby w jednej kwestii, odbierają jako porażkę. W efekcie konflikt może ciągnąć się godzinami, a obie strony wychodzą z niego coraz bardziej rozżalone.