Kultura

Od Japonii po Cypr. 10 książek z różnych stron świata, które zostają z nami na długo

Od Japonii po Cypr. 10 książek z różnych stron świata, które zostają z nami na długo
Fot. Getty Images

Od pociągu sunącego nocą przez Indie, przez sklep konbini w Tokio, aż po tawernę pod drzewem figowym na Cyprze, tych 10 powieści zabiera nas w podróż do najróżniejszych zakątków świata. Każda z tych historii otwiera nam drzwi do innego świata, pozwala zwiedzić lokalne mieszkania i restauracje oraz poznać historie zwykłych ludzi, których życie toczy się zupełnie inaczej niż nasze.

Korea Południowa: „Kim Jiyoung, urodzona w 1982” - Cho Nam-joo

Kim Jiyoung ma trzydzieści trzy lata i mieszka z mężem i córką na przedmieściach Seulu. Jako kobieta, od dzieciństwa doświadcza nierównego traktowania. Jej brat jest faworyzowany, w pracy ma niewielkie szanse na awans, a po narodzinach córki rezygnuje z kariery, by zająć się domem. Jej historia nie jest jednak wyjątkowa. Odzwierciedla bowiem doświadczenia tysięcy kobiet w Korei Południowej. Na zaledwie 170 stronach Cho Nam-joo ukazuje głęboko zakorzenione nierówności i systemową dyskryminację kobiet. Po lekturze trudno nie zastanowić się, jak wiele społecznych oczekiwań wobec kobiet wciąż pozostaje aktualnych na całym świecie.

kim jiyoung, urodzona w 1982
„Kim Jiyoung, urodzona w 1982”, Cho Nam-joo
materiały prasowe

Japonia: „Dziewczyna z konbini” - Sayaka Murata

Keiko od osiemnastu lat pracuje w tym samym sklepie konbini. Choć w Japonii wiele osób decyduje się na pracę w jednej organizacji przez całe życie, Keiko nie do końca wpisuje się w przyjęte normy społeczne. Nie marzy o znalezieniu partnera, założeniu rodziny, awansie ani osiągnięciu niezależności finansowej. Jednak pod presją otoczenia, wbrew sobie, próbuje dopasować się do narzuconych wzorców. To kolejna krótka książka w zestawieniu, która pozwala lepiej zrozumieć konwenanse dotyczące pracy, małżeństwa i dorosłości rządzące współczesną Japonią. 

dziewczyna z kombini
„Dziewczyna z konbini”, Sayaka Murata
materiały prasowe

Indie: „Samotność Sonii i Sunny’ego” - Kiran Desai

Sonia wraca po studiach w Ameryce do domu w Indiach. Sunny chce wyrwać się z spod wpływu dominującej matki i rozpoczyna życie w Nowym Jorku. Ich drogi krzyżują się w nocnym pociągu jadącym przez Indie. To przypadkowe spotkanie rozpoczyna historię miłości dwojga młodych ludzi próbujących odnaleźć własną tożsamość między różnymi kulturami, podziałami klasowymi i oczekiwaniami rodzin. Ciężko oderwać się od tej melancholijnej, subtelnej i pięknie napisanej powieści Kiran Desai, która znalazła się wśród finalistów Nagrody Bookera 2025. 

samotnosc s&s
„Samotność Sonii i Sunny’ego”, Kiran Desai
materiały prasowe

Syria: „Dopóki rosną cytrynowe drzewa” - Zoulfa Katouh

Powieść Zoulfy Katouh zabiera nas w sam środek syryjskiej rewolucji i narastającej wojny domowej. Życie osiemnastoletniej Salamy zmienia się nie do poznania w obliczu protestów ogarniających jej kraj. Studentka farmacji z dnia na dzień traci bliskich, zaczyna pomagać w szpitalu i próbuje chronić innych przed bólem i traumą wojny. W końcu musi zmierzyć się z dramatycznym wyborem, czy pozostać w Syrii i pomagać rodakom, czy uciekać, by ratować własne życie. Co najbardziej przejmujące, autorka przedstawia Syrię nie tylko jako brutalne miejsce wojny, lecz także jako dom, pełen lokalnych zapachów, smaków i drzew cytrynowych, przypominających na każdym kroku o Syrii z czasów pokoju - i dając nadzieję, że tamte czasy jeszcze powrócą.

drzewa cytyrnowe
„Dopóki rosną cytrynowe drzewa”, Zoulfa Katouh
materiały prasowe

Nigeria: „Bilans Snów” - Chimamanda Ngozi Adichie

W swojej najnowszej książce Chimamanda Ngozi Adichie opowiada historię czterech kobiet, których losy splatają się między Afryką a Stanami Zjednoczonymi. Poznajemy świat zarówno zamożnych Nigeryjek, jak i imigrantki z Gwinei walczącej o lepszą przyszłość dla siebie i córki. Przenosząc nas między Afryką, gdzie poznajemy rodzinne środowiska bohaterek, a Ameryką, gdzie przyglądamy się wyzwaniom związanym z emigracją, Adichie zręcznie ukazuje różnice klasowe i kulturowe, a także uniwersalne doświadczenia kobiet związane z niezależnością, miłością i macierzyństwem.

bilans snow
„Bilans Snów”, Chimamanda Ngozi Adichie
materiały prasowe

Meksyk: „Jedyna córka” - Guadalupe Nettel

Laura nigdy nie chce mieć dzieci. Alina marzy o macierzyństwie, choć być może nigdy go nie doświadczy. Doris mierzy się z samotnym wychowaniem syna zmagającego się z napadami agresji. Guadalupe Nettel przedstawia współczesny Meksyk z perspektywy trzech kobiet, pokazując jak różne mogą być doświadczenia matek oraz modele rodziny. W rozmowie opublikowanej na stronie Międzynarodowej Nagrody Bookera, do której autorka była nominowana w 2023 roku, Guadalupe Nettel wyjaśnia, dlaczego warto sięgać po literaturę z innych krajów. “[Fikcja] pozwala nam nawiązywać więzi ponad podziałami ideologicznymi (...). Dzięki niej możemy dzielić ich lęki, nadzieje i doświadczenia życiowe” - tłumaczy. „Jedyna córka” to idealny przykład takiej właśnie fikcji.

jedyna corka
„Jedyna córka”, Guadalupe Nettel
materiały prasowe

Holandia: „W dobrych rękach” - Yael van der Wouden

W 1961 roku na holenderskiej prowincji życie powoli wraca do normalności po wojennej przeszłości. Życiem Isabel zaczyna rządzić rygorystyczna rutyna. Przynajmniej dopóki do jej domu nie przeprowadza się niesforna Eva, dziewczyna brata Isabel. W powojennej Holandii w życiu zwykłych ludzi nadal obecne są straty i przemilczenia, a domy stają się przestrzenią naznaczoną historią i pytaniem o to, kto ma do niego prawo. To kolejna pozycja w zestawieniu wyróżniona nominacją do Nagrody Bookera, w której gronie finalistów znalazła się w 2024 roku. 

w dobrych
„W dobrych rękach”, Yael van der Wouden
materiały prasowe

Szkocja: „John syn Johna” - Douglas Stuart

„John syn Johna” to najświeższy tytuł na liście, który znalazł się na tegorocznej liście finalistów Nagrody Bookera. Opowiada o Johnie, który wraca ze studiów w Glasgow do rodzinnego domu na szkockiej wyspie Harris, by pomóc w opiece nad chorą babcią. Jego powrót do domu okazuje się jednak pełen trudności związanych z walką o bycie sobą w odizolowanej szkockiej społeczności, w cieniu surowego, głęboko religijnego ojca. To zderzenie kształtującej się tożsamości młodego mężczyzny z konserwatywną społecznością szkockiej wyspy, w której dorastał, tworzy przejmujący portret poszukiwania siebie w dwóch drastycznie odmiennych światach.

ea82fa45c4e745f6b810f843a4f9f552
„John syn Johna”, Douglas Stuart
materiały prasowe

Francja: „Koniec z Eddym” - Eduard Louis

Dorastanie Eddy’ego brutalnie odsłania realia życia w rodzinie robotniczej w małym miasteczku na północy Francji. Eddy nie wpisuje się w konserwatywne normy społeczne, od lat kultywowane przez jego rodzinę, przyjaciół i sąsiadów. Nie jest silny i patriarchalny jak jego pijący ojciec, ani męski i pyskaty jak jego przemocowi koledzy ze szkoły. Edouard Louis bez cenzury i upiększeń opisuje los chłopca, który dorasta we współczesnej francuskiej prowincji, ale nie potrafi sprostać oczekiwaniom lokalnej społeczności. To ciężka, brutalna, otwierająca oczy historia młodego mężczyzny, który od dziecka lat płaci cenę za to, że jest inny.

koniec z eddym
„Koniec z Eddym”, Eduard Louis
materiały prasowe

Cypr: „Wyspa zaginionych drzew” - Elif Shafak

W latach siedemdziesiątych, na Cyprze w samym środku konfliktu grecko-tureckiego, młody Grek Kostas i Turczynka Defne spotykają się potajemnie w tawernie pod drzewem figowym. Wiele lat później szesnastoletnia Ada, urodzona w Londynie, próbuje zrozumieć historię swoich rodziców i własne korzenie. Podróżując w czasie i pomiędzy kontynentami, Elif Shafak pokazuje, jak polityczne i religijne podziały przenikają do codziennego życia zwykłych ludzi, rozbijają rodziny, oraz nieuchronnie wpływają na tożsamość kolejnych pokoleń.

elif shafak
„Wyspa zaginionych drzew”, Elif Shafak
materiały prasowe