Mają odmienne upodobania i poglądy polityczne, inaczej oceniają ludzi. Grażyna i Jerzy Gudejkowie czasem patrzą na siebie zdziwieni i pytają: „Ty naprawdę tak myślisz?”. A jednak od ponad 30 lat budują wspólne życie.
Grażyna Gudejko – fotografka, operatorka, scenarzystka i reżyserka. Pracowała m.in. przy filmach „Rozmowy o miłości”, „Kraj świata” i „Jak to się robi z dziewczynami”). Jest autorką scenariusza i reżyserką krótkometrażowego „Rytuału” oraz „Tortu urodzinowego”; przy „Rytuale” odpowiadała także za zdjęcia. Jej najnowszym projektem jest film „Jutro o tej samej porze” z Danielem Olbrychskim, Ewą Kasprzyk i Zofią Jastrzębską, do którego napisała scenariusz i który wyreżyserowała.
Jerzy Gudejko – aktor, producent teatralny i agent aktorski. Absolwent warszawskiej PWST, grał m.in. w teatrach Współczesnym we Wrocławiu i Powszechnym w Warszawie i w takich filmach jak „Podwójne życie Weroniki”, „Ucieczka z kina »Wolność«”, „Dług”, „Papusza”, „Ptaki śpiewają w Kigali” czy „Sztuka kochania. Historia Michaliny Wisłockiej”. Współtwórca Agencji Aktorskiej Gudejko oraz producent Teatru Gudejko, w którego repertuarze znalazły się m.in. „Goło i wesoło” i „Berek, czyli upiór w moherze”.
Pierwszy raz zobaczyliśmy się na planie filmu „Rozmowy o miłości”. I nic. Żadnego błysku, żadnej filmowej sceny. Nawet się nie zapamiętaliśmy. Dopiero później, kiedy postanowiłam odejść z produkcji filmowej, znajomy powiedział mi, że powstaje agencja aktorska i może potrzebują kogoś do pracy. Przyszłam. Jurek był jednym z ludzi, którzy ją tworzyli. Bardzo lubiłam tę pracę. Szybko się okazało, że mam oko do ludzi. I do niego też. Fascynowało mnie, że potrafił jednocześnie rozmawiać z pięcioma osobami, tu zadzwonić, tam coś załatwić, zorganizować rzecz, która chwilę wcześniej wydawała się niemożliwa. Fascynowało mnie też jego poczucie humoru. Chyba przede wszystkim ono.
Nie zakochałam się od pierwszego wejrzenia. Któregoś dnia po prostu zorientowałam się, że coraz bardziej lubię być blisko tego człowieka. Tyle że oboje mieliśmy rodziny. Ja miałam córkę, Jurek syna. Próbowaliśmy się zatrzymać, wracać do swoich związków, naprawiać je, przekonywać siebie, że nie można krzywdzić dzieci. Wtedy zresztą inaczej myślało się o małżeństwie. Człowiek widział dookoła związki, również niezbyt szczęśliwe, i myślał: widocznie tak wygląda życie. To nie była romantyczna decyzja podjęta jednego wieczoru. Walczyliśmy ze sobą mniej więcej rok, zanim naprawdę zostaliśmy parą.
Jedną z pierwszych randek pamiętam bardzo dobrze. Mieszkałam wtedy w mieszkaniu babci w Pruszkowie. Jurek postanowił do mnie przyjechać. Wyruszył z Warszawy i po kilkunastu kilometrach zorientował się, że jedzie do Ożarowa, a GPS-ów wtedy nie było. Skręcił i dojechał. Zawsze mnie to śmieszy, bo Jurek nie jest roztargnionym bohaterem z komedii romantycznej. Ale jeśli już postanowi, że gdzieś jedzie, nawet gdy ruszy źle, w końcu trafi. Potem zamieszkaliśmy razem, urodził się Antek. Ze ślubem się nie spieszyliśmy. Dopiero kolega zapytał: „Dlaczego wy się nie pobierzecie?”. Pomyśleliśmy: właściwie dlaczego nie? Pojechaliśmy do Kazimierza nad Wisłą. Przyjechało chyba 16 osób. Był grill, spacer nad Wisłą i pani fotograf, która znalazła się tam przypadkiem i zaproponowała, że zrobi nam zdjęcia – my o fotografie nawet nie pomyśleliśmy. Nasza córka nas wtedy narysowała. Rysunek istnieje do dziś, tylko ktoś kiedyś położył na nim mokrą torebkę po herbacie i została plama. Miałam błękitną, ręcznie malowaną jedwabną minisukienkę. Jurek pamięta z niej głównie to, że była krótka. On kompletnie nie przywiązuje wagi do ubrań i potrafi chodzić w jednej parze butów, aż pojawi się dziura w podeszwie. Ja z kolei mogę mieć buty niewygodne, jeśli są piękne.
W pracy też jesteśmy różni. Ja zajmuję się obrazem: zdjęciami, kostiumami, plakatami, materiałami filmowymi, promocją. Jurek licencjami, negocjacjami, pieniędzmi, organizacją. Ale cały czas się konsultujemy. Po tylu latach nadal interesuje nas zdanie drugiej osoby. Nie zgadzamy się zresztą w wielu sprawach. Ja mam silniejsze emocje, szybciej się zagotowuję. Ktoś zrobi coś, co uważam za niesprawiedliwe, i pytam: „Jak on mógł?!”. Jurek odpowiada: „Mógł. Jest innym człowiekiem”. On jest bardziej wyrozumiały wobec ludzi. Ja musiałam się tego uczyć. Najtrudniejszy moment przyszedł po urodzeniu Antka. Przez tydzień praktycznie nie spałam, a mimo to brałam rano dziecko i normalnie wychodziłam z nim na spacer. Wtedy o depresji i terapii nie mówiło się tak jak dzisiaj. Jurek nie zauważył, co się ze mną dzieje. Ja też nie umiałam mu tego powiedzieć. Pierwszy zobaczył problem nasz przyjaciel Krzysztof Krauze. Potem przyszła terapia. Nauczyłam się również czegoś ważnego o związku: druga osoba nie musi wszystkiego wiedzieć bez słów. Trzeba jej powiedzieć. Dziś przy naszym miejscu śniadaniowym wiszą małe tabliczki, na których kredą zapisaliśmy kilka zdań. Jedno z nich brzmi: „Mów, czego potrzebujesz, nikt nie jest jasnowidzem”. Drugie zdanie na naszej tabliczce przypomina, żeby nie martwić się na zapas, bo życie jest za krótkie. To akurat bardziej lekcja od Jurka dla mnie. Ja szybciej się przejmuję, on raczej od razu zabiera się do rozwiązania problemu. Na co dzień nasze różnice są znacznie zabawniejsze. Jurek częściej gotuje i zmywa ręcznie, bo uważa, że wkładanie brudnych naczyń do zmywarki nie ma sensu. W ogrodzie ja zajmuję się tym, co ładne, on tym, co można zjeść.
Gdybym Jurka nie spotkała, nie wiem, czy fotografia, film i operatorka stałyby się tak ważną częścią mojego życia. On zawsze bardzo wierzył w moje talenty i zachowywał się tak, jakby było oczywiste, że sobie poradzę. Czasem patrzę na niego i naprawdę nie rozumiem, jak może myśleć to, co myśli. Podejrzewam, że on patrzy na mnie dokładnie tak samo. Najwyraźniej nie trzeba wszystkiego w drugim człowieku rozumieć, żeby przez tyle lat wciąż chcieć być właśnie z nim.
Rano wstaję pierwszy. Gotuję jajka, dla Grażyny kaszę jaglaną, kroję pomidory, paprykę, układam sałatę i wsypuję do miseczki ziarna. Ona pije herbatę, ja kawę. Kiedy jest ciepło, jemy na tarasie. Ten taras wymarzyliśmy sobie dawno temu w Hiszpanii. Pojechaliśmy tam samochodem z dziećmi i mieszkaliśmy w niewielkim domku kempingowym. Rano dzieci jeszcze spały, a my kupowaliśmy świeże pieczywo, ser, pomidory nagrzane słońcem i siadaliśmy we dwoje. Mieliśmy wtedy dwa marzenia: własny taras, na którym będziemy mogli jeść takie śniadania, i kominek, przy którym zimą można usiąść. Dzisiaj mamy jedno i drugie.
Przez większość wspólnego życia pracujemy razem. Agencja aktorska powstała w styczniu 1989 roku, jeszcze zanim Grażyna zaczęła w niej pracować. Były papierowe zdjęcia w segregatorach, kartoteki, telefony, prowizje osobiście przynoszone przez aktorów, odkładane do pudełka. Potem agencja rosła, pojawił się teatr. Nigdy specjalnie nie zastanawiałem się, czy coś umiem, zanim się do tego zabiorę. Uważam, że żadna sztuka robić tylko to, co człowiek już potrafi. Ciekawiej spróbować czegoś, czego jeszcze się nie umie. Ta zasada omal nas nie pogrążyła w 2012 roku przy musicalu „Nie ma solidarności bez miłości”. Artystycznie to było jedno z naszych najpiękniejszych przedsięwzięć. Finansowo omal nas nie zniszczyło. Wielka obsada, ponad 200 kostiumów, sala nieprzystosowana do musicalu, problemy techniczne. W pewnym momencie nie rozmawialiśmy już o tym, czy spektakl się udał, tylko czy będziemy musieli sprzedać dom. Urząd skarbowy zajął nam konto. Pojechałem tłumaczyć, że są na nim również pieniądze aktorów, którym musimy zapłacić. Wystawiliśmy na sprzedaż dom i firmę. Ludzie przychodzili oglądać dom, pojawił się poważny kandydat do kupienia agencji. Grażyna uważała, że popełniłem błędy, że pewnych rzeczy można było nie zrobić albo zrobić inaczej. Bolało mnie to, ale szybko przestaliśmy ustalać, kto zawinił. Mieliśmy problem i trzeba było z niego wyjść. Wzięliśmy kredyty, pożyczyliśmy pieniądze od rodziny. Żyliśmy bardzo skromnie, znowu liczyliśmy drobne jak za czasów studenckich. Spłacanie wszystkiego zajęło nam 11 lat. Nie sprzedaliśmy ani domu, ani firmy. Myślę, że to sporo mówi o naszym związku. Możemy się pokłócić, ale kiedy dzieje się coś złego, zaczynamy działać razem.
Nie mam talentu do pielęgnowania pretensji. Różnimy się w bardzo wielu sprawach: możemy mieć inne zdanie o człowieku, filmie, przedstawieniu, sposobie rozwiązania problemu. Politycznie też nie zawsze głosujemy tak samo. Czasem patrzymy na siebie: naprawdę? Ty tak uważasz? Ale nigdy nie próbowałem zrobić z Grażyny drugiej wersji siebie, a ona ze mnie drugiego siebie. W pracy również nie robimy tego samego. Grażyna zajmuje się sprawami wizerunkowymi, a ja tą nudniejszą częścią. Teatr z czasem zrobił się przedsięwzięciem rodzinnym. Dzieci pracowały przy spektaklach, w agencji, przy świetle, muzyce, promocji i organizacji. Nasz syn Antek skomponował muzykę do jednego z przedstawień. Włączyły się wnuki. Teściowa ozdabiała nawet stringi do „Goło i wesoło”. Bywa więc, że podczas pracy ktoś mówi do mnie „tato”, ktoś inny „dziadek”, po czym wracamy do rozmowy o przedstawieniu. Nie planowaliśmy rodzinnego teatru. Któregoś dnia po prostu zorientowaliśmy się, że go mamy.
Podobnie było z domem. Kiedy ponad 20 lat temu szukaliśmy czegoś z ogrodem, trafiliśmy na szeregowiec na Sadybie. Właścicielka była już właściwie umówiona z innym kupcem, ale zadzwoniła do Grażyny i powiedziała, że nas polubiła i woli sprzedać go nam. Mnie akurat nie było w Warszawie, jeździłem z przedstawieniami. Wiozłem samochodem Gabrysię Kownacką i Danusię Stenkę, kiedy Grażyna zadzwoniła i oznajmiła: „Kupiłam ten dom”.
Nie uważam, że dobre małżeństwo polega na spędzaniu ze sobą każdej minuty. Grażyna pakuje sprzęt, jedzie na zdjęcia, spotyka się z fotografem albo operatorem, szuka kostiumu. Ja mogę obejrzeć tenis, przeczytać sztukę, zająć się swoimi rzeczami. Chociaż po kilku godzinach zdarza mi się zadzwonić: „Gdzie jesteś?”. Po prostu lubię, kiedy jest w domu. Wieczorem zwykle pierwszy idę spać. Grażyna jest nocnym markiem. Czasem czekam na nią 20 minut, czasem dłużej. I to czekanie, kiedy wiem, że za chwilę przyjdzie, jest jedną z najprzyjemniejszych części dnia. Gdyby nie Grażyna, byłbym innym człowiekiem. Przyszła z własnymi doświadczeniami, wyjątkową wrażliwością, pasjami, swoim sposobem patrzenia na świat. Mamy różne zdania właściwie na większość tematów i właśnie te różnice nauczyły mnie, że jeśli ktoś myśli inaczej niż ja, nie znaczy, że się myli. A po tych wszystkich latach wciąż najbardziej lubię, kiedy jest obok.
