Jest czarujący, wyjątkowy, męski. I tak zakochany… w sobie. Narcyz. Która z nas nie miała (ma) z nim do czynienia? Nie słucha, gdy do niego mówimy, o ile nie wyliczamy jego zalet. Marginalizuje nasze sukcesy, za to o swoich może rozprawiać godzinami. Ale bywa szarmancki, zabawny, uroczy. Jak z nim żyć? Odpowiedź przyniosą poradniki, napisane przez psychologów, którzy na co dzień pracują z osobowościami narcystycznymi.
Co naprawdę znaczy „narcyzm”? Skąd się bierze? Jak się przed nim bronić? W swojej książce dr W. Keith Campbell nie tylko wyjaśnia, ale też przedstawia nam najnowsze psychologiczne i społeczne badania zjawiska, z którym coraz częściej mamy do czynienia. Psycholożka opisuje obrazowo spektrum narcyzmu aż po narcystyczne zaburzenie osobowości, ale także uświadamia nam, że... niemal każdy z nas (tak!) prezentuje narcystyczne cechy w codziennym funkcjonowaniu. W „Narcystycznej osobowości naszych czasów” znajdziemy rady i sugestie, jak łagodzić różne toksyczne zachowania nie tylko innych ludzi, ale również… własne. Zrozumiemy także, jakie trendy je nasilają. Czy uzależnienie od mediów społecznościowych ma z tym związek?
Kto najczęściej pada ofiarą narcyza? I czy można się przed tym bronić? Dr Erin Leonard, doświadczona psychoterapeutka i ekspertka w dziedzinie więzi emocjonalnych, pokazuje, jak toksyczne osoby potrafią wykorzystać nasze najlepsze cechy przeciwko nam samym. Książka „Jak wygrać z narcyzem” to praktyczny przewodnik, który pomaga zrozumieć mechanizmy manipulacji stosowane przez narcyzów — zarówno w relacjach uczuciowych, rodzinnych, jak i zawodowych. Dzięki opowieściom z życia, konkretnym strategiom i narzędziom opartym na inteligencji emocjonalnej, nauczymy się stawiać granice i skutecznie chronić naszą psychikę, unikając przy tym — co ważne! — konfliktów i dramatów. Czy da się w tej „grze” wygrać z narcyzem? Można go ograć po mistrzowsku. Szach-mat!
„Na zewnątrz był czarujący i zabawny, sprawiał wrażenie człowieka sukcesu. W domu przeobrażał się w nieznoszącego sprzeciwu sfrustrowanego potwora”. Brzmi znajomo? To kolejny przykład: „Tuż po urodzeniu dziecka odkryła, że mąż ją zdradza. Usłyszała, że to jej wina, bo przestała dbać o siebie i, co najważniejsze, o niego. Odszedł do kochanki niedługo potem. A po jakimś czasie – kiedy ta zaszła w ciążę – zostawił i ją”. Jak rozpoznać narcyza, zanim zniszczy nam życie? Jak uwolnić się spod jego władzy i odzyskać siebie? Jak nie dać się zdominować osobie zapatrzonej w siebie? I – uwaga! – jak będąc rodzicem, nie wychować małego narcyza? Na te pytania odpowie nam Joanna Szczerbaty, psycholożka i psychoterapeutka.
A może jest inaczej niż myślimy i narcyz nie jest osobą zakochaną tylko w sobie? „Wbrew obiegowemu przekonaniu narcyz nie kocha ani siebie, ani nikogo innego. To człowiek, który nie potrafi zaakceptować swojego prawdziwego Ja i w jego miejsce tworzy trwałą maskę, mającą skrywać niezdolność do doznawania uczuć”. Taką tezę (oczywiście potwierdzoną badaniami) stawia Alexander Lowen, psychoanalityk światowej sławy. Doktor wykorzystał swoje wieloletnie doświadczenie kliniczne, by pokazać nam, jak można przywrócić narcyzowi uczucia i integralność jaźni. Główny przekaz jego książki „Narcyzm. Zaprzeczenie prawdziwemu Ja” sprowadza się do naszych uczuć i emocji. „Jesteśmy tym, co czujemy, a nie tym, co robimy”.
A gdyby tak „prześwietlić” głowę narcyza? Odkryć, co naprawdę myśli. Co kieruje jego słowami, zachowaniami, decyzjami. Tak właśnie zrobiła Anna Kossakowska, psycholożka i trenerka umiejętności społecznych. „Pamiętnik narcyza”, napisany w pierwszej osobie, pozwala nam odkryć, jak narcyz postrzega świat, co może czuć w różnych sytuacjach społecznych, czy odczuwa wyrzuty sumienia, kiedy zrobi coś złego. Narracja opiera się na wiedzy naukowej, w tym na klasyfikacji DSM-5, ale autorka podaje ją w przystępny sposób, nie epatując za mocno medyczną terminologią. A jednocześnie skłania nas do refleksji: czy warto ratować kogoś, kto wcale tego nie chce? I co zyskujemy, a co tracimy, pozostając w bliskiej relacji z narcyzem.
Narcyz to osoba zapatrzona w siebie i sobą zachwycona. Takich ludzi możemy spotkać wszędzie: w szkole, w pracy, w domu… Wendy Behary, autorka książki „Rozbroić narcyza. Jak radzić sobie z osobą zapatrzoną w siebie?”, pokazuje nam, jak uleczyć relacje, nie tylko te miłosne. Psycholożka od lat specjalizuje się w leczeniu osób z osobowością narcystyczną, zna więc temat „od podszewki”. Wyjaśnia, gdzie leżą źródła narcyzmu, dlaczego ulegamy urokowi narcyzów i jak możemy zadbać o siebie, jeżeli partner jest narcyzem. Odwołuje się przy tym do nowatorskiej koncepcji terapii schematów i zasad neurobiologii interpersonalnej. To więcej niż poradnik. To przewodnik przetrwania dla osób będących w relacji z narcyzem.
I kolejna książka o tym, jak poradzić sobie z narcystycznym partnerem, czyli ograniczyć jego inwazyjne działania, odzyskać siebie i wydobyć ze związku to, czego chcemy. Nina Brown, autorka książki „Kocham narcyza. Jak żyć z zakochanym w sobie partnerem”, na podstawie swojej pracy naukowej (jest ekspertką w dziedzinie wpływu narcyzmu na relacje) określa pięć typów „niszczycielskiego narcyzmu” oraz efekty ich działania w związkach. Dowodzi jednak, że relację z pozbawionym naturalnej empatii narcyzem można uzdrowić. Brown podpowiada na przykładach, w jaki sposób tworzyć granice, słuchać narcyza i udzielać odpowiedzi bez szkody dla nas samych. Lektura obowiązkowa dla każdej kobiety zakochanej w narcyzie.
Długo możemy nie wiedzieć, że mamy go w domu. Bo narcyz, kryjąc się pod czarującą maską, powoli zatruwa nam codzienność i robi to w podstępny sposób, poprzez „niewinne” manewry: lekko rzuconą uwagę, znaczące spojrzenie, ciche dni… Co ciekawe, manipulowane osoby często mają potem wrażenie, że ich silna reakcja emocjonalna jest nieproporcjonalna do tego, co się wydarzyło. A wcale tak nie jest! Ta reakcja to sygnał, że… trzeba uciekać z takiego związku. Anne Clotilde Ziegler, autorka książki „Jak się bronić przed narcyzem”, pokazuje nam mechanizm manipulacji narcyza, na przykładzie 50 scen z życia wziętych. Daje nam też wskazówki i narzędzia, dzięki którym uwolnimy się z pułapki i zaczniemy wreszcie zdrowo żyć.
Kolejna książka o tym, jak rozpoznać narcyza i uwolnić się od niezdrowej relacji. Tym razem autorka, Julie Hall – edukatorka, zajmująca się tematyką narcyzmu, traumy narcystycznej i wsparcia dla osób w toksycznych relacjach – pokazuje nam, jak wygląda prawdziwe życie „W cieniu narcyza”. W jaki sposób narcyzm traumatyzuje członków swojej rodziny i ludzi, którzy go kochają i wspierają? Jak manipuluje ludźmi i do czego naprawdę jest zdolny? Jak niszczy tych, którzy starają się mu pomóc? Książka rzuca światło na wszystkie mechanizmy działania narcyza, a jego ofiary krok po kroku wyprowadza z tej relacji, aby mogły wreszcie zacząć żyć swoim życiem i uleczyć traumę – emocjonalną, a często fizyczną – którą noszą w sobie od lat.
Jeżeli tkwimy w toksycznej relacji i nie potrafimy z niej wyjść, sięgnijmy po tę książkę. Ona pomoże nam znaleźć w sobie siłę, odwagę i pokorę, by stawić czoła narcystycznej przemocy. Niezależnie od tego, czy to twój partner, rodzic, przyjaciel czy współpracownik – związek z narcyzem przypomina jazdę kolejką górską, wciąż doświadczamy wzlotów i upadków. Jeżeli tych drugich jest więcej, a związek z narcyzem robi się coraz bardziej przemocowy, przeraża nas i wyniszcza, trzeba go zerwać. Raz na zawsze. Sarah Davis – specjalizująca się tematyce narcyzmu i toksycznych relacji – da nam do ręki narzędzia, za pomocą których uwolnimy się od narcyza. Pokaże, jak unikać i jego, i jemu podobnym. Wesprze nas w procesie zdrowienia.
