Większość z nas jest przekonana, że mówi poprawnie. Jednak ten jeden błąd językowy popełniamy zaskakująco często. Kiedy powiedzieć obaj, a kiedy oboje? Kiedy obie, a kiedy obydwie?
Wyobraźmy sobie sytuację: przed nami stoją bliźnięta, a my chcemy skomplementować ich styl. „Świetnie dziś wyglądacie” to bezpieczna opcja. Jednak, gdy chcemy dodać coś więcej, nagle pojawia się zawahanie. Powiedzieć obydwaj, obie, a może oboje?
Za każdym razem, gdy trafiam na tę językową pułapkę, gdzieś w tle odzywa się surowy głos mojej dawnej polonistki. Choć staram się dbać o poprawność wymowy, odmiana tych zaimków liczebnych potrafi przyprawić mnie czasem o lekki zawrót głowy. Warto być uważnym na tę subtelną różnicę – w końcu sposób, w jaki mówimy, buduje nasz wizerunek.
Formy „obaj” i „obydwaj” stosujemy wyłącznie w odniesieniu do dwóch mężczyzn i możemy używać ich zamiennie. Powiemy więc zarówno „obaj świetnie wyglądają”, jak i „obydwaj przyszli na kolację” – obie wersje są poprawne i brzmią naturalnie. Warto jednak zachować czujność, bo tych form nie używamy w odniesieniu do rzeczy. W przypadku przedmiotów właściwe będą formy „oba” lub „obydwa”, jak w zdaniach „oba stoły stoją przy oknie” czy „obydwa wazony pasują do wnętrza”.
Kiedy mówimy o dwóch kobietach, używamy słów „obie” lub „obydwie”. Te formy także są równoważne i można stosować je zamiennie, np. „zaprosiłyśmy obie koleżanki” brzmi równie dobrze jak „obydwie potwierdziły swoją obecność”.
Co istotne, użyjemy ich także w odniesieniu do rzeczowników rodzaju żeńskiego. Dlatego bez wahania powiemy „obie bransoletki pasują do stylizacji” albo „obydwie sukienki są zachwycające”. To jedna z prostszych zasad. Wystarczy zapamiętać, że dotyczy zarówno kobiet, jak i rzeczy rodzaju żeńskiego.
Najwięcej wątpliwości budzą formy „oboje” i „obydwoje”, choć w praktyce okazują się bardzo przydatne. Używamy ich przede wszystkim wtedy, gdy mówimy o parze mieszanej – kobiecie i mężczyźnie. Powiemy więc: „oboje świetnie się bawili” albo „obydwoje przyszli punktualnie”. To jednak niejedyne sytuacje, w których te formy są poprawne. Sięgamy po nie również wtedy, gdy płeć osób, o których mówimy, nie jest znana lub nie ma znaczenia.
Warto natomiast pamiętać, że zaimki „oboje” i „obydwoje” odnoszą się wyłącznie do ludzi (choć jest wyjątek, ponieważ mówi się „oboje oczu”). W przypadku rzeczy czy zwierząt poprawną formą pozostaje „oba”, jak w zdaniach „oba jabłka są świeże” czy „oba psy śpią”.
Wracając do bliźniąt, od których wszystko się zaczęło– wybór odpowiedniej formy zależy wyłącznie od ich płci. Jeśli mamy przed sobą dwóch chłopców, powiemy „obaj” lub „obydwaj”. W przypadku dwóch dziewczynek właściwe będą „obie” lub „obydwie”. Natomiast gdy bliźnięta to dziewczynka i chłopiec, jedyną poprawną opcją pozostaje „oboje” albo „obydwoje”.
