Niektóre aktywności pomagają zadbać o kondycję, inne wyciszają po intensywnym dniu, a jeszcze inne sprawiają, że znów mamy ochotę próbować nowych rzeczy. Choć często traktujemy hobby jako sposób na wypełnienie wolnego czasu, psychologowie coraz częściej zwracają uwagę, że pełnią znacznie ważniejszą rolę. Nie są bonusem dla nielicznych, lecz potrzebą, którą ma każdy z nas.
Hobby wciąż bywa postrzegane jako miły (ale nie niezbędny) dodatek do życia. Jako coś, na co trzeba najpierw znaleźć czas, pieniądze i przestrzeń w napiętym grafiku. Tymczasem coraz więcej badań pokazuje, że nie powinno być ani luksusem, ani nagrodą za wykonanie wszystkich obowiązków (źródło: Fancourt D. i in., The relationship between leisure activities and mental wellbeing pobrane z: pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9538683/). To jeden z elementów, które pomagają dbać o zdrowie psychiczne, radzić sobie ze stresem i zachować równowagę na co dzień. Co więcej, eksperci zwracają uwagę, że najlepiej nie ograniczać się do jednej pasji. Różne rodzaje aktywności odpowiadają na inną potrzebę. Oto pięć rodzajów hobby, które naprawdę warto mieć w swoim życiu.
Nie chodzi o pogoń za idealną sylwetką. Regularny ruch od lat należy do najlepiej udokumentowanych sposobów poprawy samopoczucia. Metaanalizy badań pokazują, że osoby aktywne fizycznie rzadziej doświadczają objawów depresji i lepiej radzą sobie ze stresem (Association between physical activity and mental health: systematic review and meta-analysis. Luo X. i wsp. (2024); pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40903203/).
Spacer po pracy, joga, pilates, jazda na rowerze czy trening siłowy wpływają nie tylko na kondycję. Poprawiają jakość snu, zwiększają poziom energii i pomagają regulować emocje. Dobra wiadomość? Nie trzeba spędzać długich godzin na siłowni. Już około godziny intensywniejszego ruchu – który naprawdę sprawia nam przyjemność – lub niespełna dwie godziny umiarkowanej aktywności tygodniowo wiąże się z zauważalnymi korzyściami dla samopoczucia.
Twórczość nie jest zarezerwowana dla artystów. Każdy może uprawiać ją na swój własny sposób. Pisanie dziennika, fotografia, gotowanie nowych potraw, szydełkowanie, malowanie, tworzenie treści do mediów społecznościowych czy gra na instrumencie pozwalają oderwać się od codziennych schematów i skoncentrować na samym procesie tworzenia.
Badania pokazują, że osoby angażujące się w kreatywne zajęcia częściej deklarują wyższy poziom szczęścia i satysfakcji z życia (Creative hobbies and wellbeing, Frontiers in Public Health).. Nie dlatego, że tworzą coś perfekcyjnego, ale dlatego, że kreatywność daje poczucie sprawczości, swobody i kontaktu ze sobą. Nie liczy się efekt końcowy. Liczy się to, że przez chwilę robimy coś wyłącznie dla własnej przyjemności.
Czytanie książek, nauka języka obcego, słuchanie wartościowych podcastów, kurs online czy rozwijanie nowych umiejętności mają wspólny mianownik – dają poczucie, że wciąż się rozwijamy. Psychologowie od dawna podkreślają, że jednym z filarów dobrostanu jest przekonanie, że cały czas uczymy się i posuwamy naprzód. Nawet niewielkie postępy budują pewność siebie i zwiększają poczucie sensu. To nie musi oznaczać zdobywania kolejnych certyfikatów. Czasem wystarczy przeczytać kilka rozdziałów książki, nauczyć się kilkunastu nowych słówek w obcym języku czy zgłębić nowy temat, który od dawna nas ciekawił.
Żyjemy w świecie ciągłych powiadomień i przebodźcowania. Dlatego równie ważne jak aktywność jest...umiejętność zwolnienia tempa. Kontakt z naturą, spokojny spacer bez telefonu, medytacja, pielęgnowanie roślin, wieczór z książką czy chwila ciszy z filiżanką herbaty na balkonie pomagają obniżyć poziom napięcia i uspokoić układ nerwowy. Coraz więcej badań pokazuje, że nawet krótki kontakt z zielenią może poprawić nastrój i zmniejszyć odczuwany stres (źródło: Nature Exposure, Even as Little as 10 Minutes, is Likely to Yield Short-Term Benefits for Adults with Mental Illness: A Meta Analysis z https://journals.sagepub.com/). Czasem wystarczy kilkanaście minut, by organizm zaczął przełączać się z trybu "działaj" na tryb "odpoczywaj". W świecie, który zachęca do ciągłego pośpiechu, umiejętność zatrzymania się staje się jedną z najcenniejszych kompetencji.
Choć wiele mówi się o dbaniu o siebie, relacje uważane są za jeden z najważniejszych sposobów dbania o zdrowie psychiczne. Klub książki, zajęcia taneczne, wspólne treningi, wolontariat, wyjazdy, planszówki czy po prostu regularne spotkania z przyjaciółkami pomagają budować poczucie przynależności. A właśnie ono zmniejsza ryzyko samotności i sprzyja lepszemu samopoczuciu. Nie chodzi o liczbę znajomych, ale o jakość kontaktów. Nawet kilka bliskich relacji może mieć ogromny wpływ na nasze zdrowie.
Każdy z tych rodzajów aktywności odpowiada na inną potrzebę:
Może więc zamiast zastanawiać się, czy mamy czas na hobby, warto zadać sobie inne pytanie: czy naprawdę możemy sobie pozwolić na życie bez niego? Ulubiony sposób na spędzanie wolnego czasu może stać się sposobem na odzyskanie równowagi w świecie, który nieustannie przyspiesza.
